aby napisać wciągającą historię, musisz znać największe pragnienie Twojego bohatera: cel życiowy, do którego dąży i dla którego jest w stanie poświęcić wszystko lub prawie wszystko. Załóżmy więc, że bohater bardzo czegoś pragnie. Czytelnik chce, by pragnienie bohatera się spełniło. Natomiast autor musi…rozczarować ich obojga.

Kiedy w Twojej głowie pojawia się postać bohatera, powinieneś jak najszybciej dać mu największe pragnienie: cel życiowy, do którego dąży i dla którego jest w stanie poświęcisz wszystko, a w każdym razie bardzo wiele. Antygona chce pogrzebać brata. Romeo pragnie ożenić się z Julią. Celem życiowym pani Dulskiej jest zdobycie szacunku społecznego. Najczęstsze pragnienia bohaterów to miłość, pieniądze, sukces, ale Ty możesz wymyślić swojemu bohaterowi jakieś zupełnie nietypowe pragnienie.

Cel życiowy bohatera powinien wynikać z wyznawanych przez niego wartości; być symbolem spełnienia. Określ więc poziom aspiracji bohatera: cel, który zamierza on osiągnąć i który daje mu satysfakcję. Cel powinien być bliski, możliwy do zdobycia w niezbyt długim czasie, gdyż tylko wówczas będzie wzbudzał napięcie i nadzieję. Przykładowo, bardziej prawdopodobne jest, że utalentowany, ale niezbyt zamożny kucharz zapragnie założyć niewielką restaurację niż ogólnoświatową sieć pizzerii.

Kiedy już wybrałeś bohaterowi pragnienie, musisz zrobić wszystko, by je…udaremnić. Wbrew pozorom jest to zadanie trudne. Pisarz czuje się związany emocjonalnie z bohaterem i z tego powodu nie chce przysparzać mu cierpień. Ponadto, sądzi, że czytelnicy polubią bohatera tylko wtedy, jeśli nie będzie on popełniał błędów. A to jest właśnie największy błąd. Jeśli będziesz rozpieszczał swoich bohaterów, staną się oni zbyt pasywni. Nie zapominaj o tym, że Twój bohater ma wielkie pragnienie. A przecież prawdziwe pragnienia prowadzą często do dramatycznych, wręcz desperackich wyborów.

Stawiaj bohatera przed trudnymi wyborami; spraw, by podejmował złe decyzje i pakował się w coraz większe kłopoty. Dzięki temu i czytelnik zaangażuje się w pragnienie bohatera, zacznie zadawać sobie pytania: Co ja bym zrobił na jego miejscu?

Jeśli bohater postępuje zgodnie z tym, co dyktuje mu sumienie, osiąga cel – nawet jeśli nie jest to ten sam cel, który sobie uprzednio obrał. Jeśli postępuje wbrew zasadom, ponosi porażkę. Nagroda, jaką otrzyma bohater wcale nie musi, a nawet nie powinna być spełnieniem pragnienia, do którego dążył. W zakończeniu często okazuje się, że ów wymarzony cel był jedynie symbolem, za którym kryje się jakaś inna, nie uświadomiona wcześniej potrzeba emocjonalna. Przykładowo, bohater za wszelką cenę dążył do zbicia fortuny, podczas gdy tak naprawdę zależało mu na zdobyciu pewności siebie.

Jeśli więc chcesz nagrodzić bohatera, musisz mu pozwolić działać w zgodzie z samym sobą. Dzięki temu także i czytelnik odczuje ulgę i satysfakcję.  Pamiętaj, że czytelnik wcale nie oczekuje, by zakończenie było szczęśliwe, lecz – satysfakcjonujące.

Jeśli masz trudności ze stworzeniem pragnienia bohatera, które będzie patronowało całej powieści, to z pewnością pomoże Ci w tym kwestionariusz, jaki zaproponował amerykański pisarz Gregory Martin. Mogłoby się wydawać, że wypełnianie kwestionariusza ogranicza kreatywność, ale on jedynie pomaga nadać Twojej twórczej wizji ostateczną formę.  Intuicja i spontaniczność to często zbyt mało, by przekonująco wyrazić to, co chcesz przekazać czytelnikowi. Trzeba jeszcze nadać opowieści spójny kształt, bez którego jest ona jedynie luźnym zbiorem nie powiązanych ze sobą historii.

Oto 12 pytań, które pomogą Ci się skoncentrować na najważniejszych elementach Twojej opowieści i pomogą odnaleźć to, czego w niej brakuje:

  1. Czego Twój bohater pragnie?
  2. Dlaczego tego pragnie? Jaka jest jego motywacja? Dlaczego pragnie akurat tego?
  3. Jaki jest dylemat egzystencjalny, przed którym stoi Twój bohater? (Przykładowo, jeśli bohaterka ma kompleks na punkcie dużego nosa, jej dylematem nie jest duży nos, lecz to, jak się z nim czuje.)
  4. W jaki sposób bohater dąży do osiągnięcia swojego celu?
  5. Jaki jest czynnik sprawczy opowieści? Co nadaje jej bieg?
  6. Jak czynnik sprawczy zmienia położenie, w którym początkowo znajdował się bohater?
  7. Czy bohater musi pokonywać przeszkody i czy wszystkie są trudne do pokonania?
  8. Czy przeszkody są różnego rodzaju (w przeciwnym razie jest to ta sama przeszkoda)?
  9. Czy bohater musi dokonywać wielu trudnych wyborów?
  10. Czy pod wpływem opisanych w powieści przeżyć w bohaterze zachodzi jakaś zmiana?
  11. W jaki sposób ta zmiana związana jest z tym, co się dzieje w powieści oraz z wyborami, których dokonuje bohater?
  12. Czy Twój bohater osiąga dokładnie to, czego chce czy też coś innego, co okazuje się jego prawdziwym, nie uświadomionym pragnieniem?

Jeśli lubisz tworzyć bohaterów i chciałbyś ożywić postać, zachęcam Cię do udziału w konkursie literackim Stwórz mnie organizowanym przez portal literacki Wspieramy Polską Młodą Twórczość.

 

Źródło: Gregory Martin, Target character and conflict with a handy checklist, The Writer Magazine

Przeczytaj także:

Jak wczuć się w bohatera

Czy Twój bohater jest rozczarowany? Powinien być.

Bohater i jego tajemnica

Jak pisać o emocjach

Konflikt sposobem na przedstawienie bohaterów

Jak zmusić bohatera do działania

Typy bohaterów:

Kobieciarz i uwodziciel

Wieczna nastolatka

Bezwzględna karierowiczka

Konsekwentny perfekcjonista

Nadopiekuńcza matka

Ambitna chłopczyca

Perfekcyjna żona

Superbohater lub niszczyciel

Wrażliwa domatorka

Egocentryczna socjopatka

Kusicielka lub femme fatale

Apodyktyczny władca

Tajemniczy odludek

Wieczny chłopiec

Wojowniczka lub mścicielka

Najlepszy Przyjaciel głównego bohatera

Przyjaciel głównego bohatera-Mentor

Przyjaciel głównego bohatera-Mędrzec

Czarny charakter