Uwieczniłeś kogoś znajomego w Twojej powieści? A co jeśli Twój szef odkryje, że zrobiłeś z niego okrutnego władcę podziemnego królestwa? Lub jeśli Twoja przyjaciółka nigdy się już do Ciebie nie odezwie, bo wyjawiłeś jej najskrytszą tajemnicę? Jak pisać o ludziach, których znasz, żeby nie zostać wyklętym przez rodzinę, znienawidzonym przez przyjaciół, a przy tym wszystkim nie zmarnować historii, którą chcesz opowiedzieć?

Pisząc powieść, często mimowolnie wzorujemy postaci na tych, których znamy. Mama bohaterki przypomina Twoją mamę i za nic nie chce być inna. Co zrobić?

Pisanie o prawdziwych ludziach zawsze jest ryzykowne. Obawiasz się, że posuniesz się za daleko. Zastanawiasz się, czy nie skrzywdzisz tych osób, czy nie obrażą się na zawsze.

Jednak problem jest dużo głębszy. Kiedy wzorujesz się na znanych postaciach, blokujesz wyobraźnię. Jeśli piszesz o kimś, kogo kochasz, nie wyjawisz jego wad, nie zdradzisz jego tajemnic i nie pozwolisz, by stało mu się coś złego. Będziesz go chronił przed czytelnikiem i przed złym losem. A przecież tylko wtedy, kiedy zgotujesz bohaterowi prawdziwe piekło, czytelnik będzie mógł go poznać. Postaci mają wykonać zadania, jakie dla nich w fabule zaplanowałeś. Jeśli będziesz za bardzo ich rozpieszczał, zaczną Cię wodzić za nos. Jak tego uniknąć? Zmiana imion czy kilku detali nie wystarczy. Spróbuj jednej z dwóch sztuczek.

Rozdaj cechy jednej osoby wielu postaciom

Załóżmy, że zainspirował Cię wujek, który ma dobrą rękę do interesów, kolekcjonuje stare samochody, a przy tym jest kobieciarzem. Możesz obdzielić cechami Twojego wujka kilku bohaterów. Jeden niech będzie przedsiębiorczy, drugiemu daj pasję kolekcjonerską, a trzeci będzie podrywał kobiety. Wujek z pewnością nie zauważy, że sportretowałeś go w powieści, a Ty nie zablokujesz swojej wyobraźni i stworzysz bohaterów, którzy będą żyli własnym życiem.

Jak mówi pewne mądre przysłowie angielskie, łatwiej poznać dziesięć krajów niż jednego człowieka. Nie mamy najmniejszych szans, by stworzyć bohatera tak skomplikowanego jak człowiek. Zwykle wybieramy jedynie niektóre cechy i uwypuklamy je, stawiając przeciwności na drodze bohatera.

Przenieś ich w czasie

To druga sprawdzona sztuczka, dzięki której uwolnisz się od swoich pierwowzorów. Wyślij ich w podróż wehikułem czasu. Złośliwa koleżanka ze szkoły mogłaby się sprawdzić w roli średniowiecznej czarownicy. Niech ma pięćdziesiąt, a nie piętnaście lat. Dzięki temu postać się usamodzielni, zachowując tylko niektóre rysy charakteru pierwowzoru.

Ale zanim to zrobisz, zastanów się…

Ponieważ są takie historie, które muszą być opowiedziane tak i tylko tak, jak się wydarzyły. Być może przeżyłeś coś tak pięknego lub bolesnego, co jest potężniejsze i wspanialsze od wszystkiego, co mógłbyś wymyśleć. Historię, którą świat musi usłyszeć. Ale boisz się ją opowiedzieć czytelnikowi, by nie dotknąć tych, którzy byli częścią tej historii. Więc co robisz? Niszczysz temat, który mógłby stać się Twoją najlepszą prozą. Pomniejszasz prawdę, ściszasz głos, albo jeszcze gorzej: uciekasz w milczenie. A milczenie to nie wybór godny pisarza.

Większość z nas pisze po to, by uleczyć siebie. Aby to, co bolesne, trudne, skomplikowane zyskało sens. Piszemy po to, by zrozumieć co się stało, dlaczego wybraliśmy taką drogę i znaleźliśmy się wtedy akurat tam. Dopiero, kiedy opowiemy tę historię, będziemy mogli ją zamknąć. Zrzucić z siebie ciężar, wyjawić wyniszczający sekret.

I tak dochodzimy do sedna:  To nie my wybieramy, o czym piszemy. Tematy nas wybierają. Musimy pisać o pewnych sprawach, ponieważ one nas prześladują. Pisanie pozwala uwolnić się od dziecięcej traumy, uleczyć złamane serce. I stworzyć coś pięknego z chaosu.

Owszem, Twoim znajomym może się nie podobać, że ich opisałeś. Ale jeśli pragnienie opowiedzenia tej historii jest silniejsze od strachu, napisz ją.

Pamiętaj, to nie cała prawda. To tylko Twoja prawda.

 

Źródła:  Shanan Haislip, People You Know, and 3 Ways to Solve It, The Writer Practice

Nanci Panuccio, Writing About People You Know – A Slippery Slope, Emerging Writers,

Phil Jourda, A Real Monster: Writing About People You Know, Litreactor

 

Powiązane wpisy:

Jak wykorzystać wspomnienia w twórczości

Jak przeobrazić inspirację w pomysł na powieść

Potrafisz napisać coś wyjątkowego. Uwierz w to!

Jak zaplanować powieść

Jak opisywać miejsca

Największe pragnienie bohatera

Jak zmusić bohatera do działania

Czy odnalazłeś już swój pisarski głos? Sprawdź to.