Jest nieprzewidywalny, mroczny i okrutny, a jednak czytelnicy go kochają. Czarny charakter. Często przyciąga większą uwagę niż pozostali bohaterowie. Czytelnik w napięciu czeka na jego kolejny ruch, a jednak identyfikuje się nie z nim, lecz z głównym bohaterem.

Ten zły

W baśniach czarny charakter często jest jednowymiarowy; pała nienawiścią do głównego bohatera, nieustannie rzuca mu kłody pod nogi, mści się bez konkretnego powodu i pragnie go zniszczyć.  Taki jest choćby Gargamel, który wciąż powtarza, że „nie cierpi Smerfów”.  W baśniowym świecie granica między dobrem a złem jest bardzo wyraźna, dlatego bohaterowie są albo dobrzy albo źli. Jednak jeśli chcemy, by wymowa naszej powieści była mniej oczywista, powinniśmy zadbać o to, by nasz czarny charakter był wielowymiarowy i nieprzewidywalny.

Czytelnik powinien czekać z zapartym tchem na kolejny ruch czarnego charakteru, gdyż powoduje on zwroty akcji i prowokuje głównego bohatera do działania. Niech czytelnik nie będzie miał pewności, do czego może być zdolny czarny charakter – to będzie go trzymało w ciągłym napięciu.

Skąd wziąć czarny charakter?

W świecie powieściowym zwykle jest tak, że dwóch bohaterów nie może mieć tego samego – niezależnie od tego, czy będą to pieniądze, praca czy miłość. Czarnym charakterem może więc być ten, kto rywalizuje z głównym bohaterem o stanowisko, żonę czy szacunek. Być może rywal bardziej dąży do osiągnięcia celu niż główny bohater? Tym bardziej ekscytująca dla czytelnika stanie się ich rywalizacja. Sposób, w jaki główny bohater i czarny charakter dążą do tego samego celu pokaże, jak bardzo różnią się oni od siebie.

Nie do końca zły

Czarny bohater powinien być skomplikowany pod względem psychologicznym.  Jeśli pozwolimy czytelnikowi poznać konflikty, jakie targają czarnym charakterem, będą oni bardziej emocjonować się podczas czytania. Przykładowo, pokażmy, że przed dokonaniem zbrodniczego czynu męczą go wyrzuty sumienia. Wyobraźmy sobie, że czarny charakter postanawia zabić siostrę głównego bohatera. Jeśli po prostu pociągnie za spust, czytelnik go znienawidzi. Ale jeśli przed oddaniem strzału zacznie przeżywać prawdziwe katusze, bo np. dziewczyna ta była jego przyjaciółką z dzieciństwa, wówczas czytelnik zacznie mu współczuć.

Co w takim razie odróżnia bohatera „dobrego” od „złego”? Gotowość czytelnika do wybaczenia temu pierwszemu. Oczywiście, słowa „dobry” i „zły” piszę w cudzysłowie, ponieważ zarówno jeden jak i drugi bohater powinni mieć i zalety i wady. Zresztą, to właśnie wady sprawiają, że czytelnik identyfikuje się z bohaterem. Jednak bohater „dobry” i „zły” w różny sposób radzą sobie z tymi słabościami.

W przypadku „dobrego” bohatera schemat przebiega w sposób następujący:

Słabości bohatera – Zrozumienie czytelnika – Rozwój bohatera – Wybaczenie czytelnika

A u „złego” bohatera wygląda to tak:

Słabości bohatera – Zrozumienie czytelnika – Brak rozwoju bohatera – Brak wybaczenia czytelnika.

Czarny charakter może wzbudzić współczucie czytelnika, ale jego cele i działania – nigdy. Dlatego właśnie czytelnik się z nim nie identyfikuje. Musimy tak pokierować emocjami czytelnika, by ten pragnął klęski „złego” bohatera, pomimo że mu współczuje.

Jak uniknąć stereotypów?

W przypadku tworzenia czarnego charakteru, łatwo jest popaść w stereotyp. Dzieje się tak dlatego, że zwykle patrzymy na wydarzenia oczyma głównego bohatera. Jeśli wydaje ci się, że Twój czarny charakter staje się jednowymiarowy i przewidywalny, spróbuj spojrzeć na opisywaną historię z jego punktu widzenia. A może nawet napisz krótki tekst, w którym streścisz wydarzenia z tej perspektywy. W końcu czarny charakter postrzega sam siebie jako głównego bohatera…

Źródło: Tess Collins, Villains readers love to hate, The Writer Magazine

Powiązane wpisy:

Jak wczuć się w bohatera

Bohater i jego tajemnica

Jak pisać o emocjach

Konflikt sposobem na przedstawienie bohaterów

Jak zmusić bohatera do działania

Sceny i sequele

Typy bohaterów:

Kobieciarz i uwodziciel

Wieczna nastolatka

Bezwzględna karierowiczka

Konsekwentny perfekcjonista

Nadopiekuńcza matka

Ambitna chłopczyca

Perfekcyjna żona

Superbohater lub niszczyciel

Wrażliwa domatorka

Egocentryczna socjopatka

Kusicielka lub femme fatale

Apodyktyczny władca

Tajemniczy odludek

Wieczny chłopiec

Wojowniczka lub mścicielka

Najlepszy Przyjaciel głównego bohatera

Przyjaciel głównego bohatera-Mentor

Przyjaciel głównego bohatera-Mędrzec