czy istnieją cechy charakteru, które wyróżniają pisarzy? Odpowiedzi na to pytanie na próżno by szukać w biografiach pisarzy. Ukazują one ogromny wachlarz osobowości: od tajemniczych samotników, poprzez potulnych domatorów, aż po szalonych podróżników. Rąbka tajemnicy uchyla jednak psychologia twórczości.

Aby zostać pisarzem, trzeba być osobą twórczą. Psycholodzy twierdzą, że osoby twórcze nieco inaczej patrzą na rzeczywistość, a mianowicie postrzegają ją niezależnie od wzorów im narzucanych. Pod względem usposobienia są raczej refleksyjne niż impulsywne. Ponadto, często posługują się intuicją.

W psychologii twórczości wyróżnia się trzy zasadnicze cechy osoby kreatywnej, a są to: otwartość, niezależność i wytrwałość. Przyjrzyjmy się każdej z nich:

Po pierwsze: otwartość

Pisarz powinien wykazywać się otwartością na wszelkie nowości i informacje, które mogą być przydatne w tworzeniu własnego dzieła. Ponadto, pisarz musi być również otwarty na świat  wyobraźni i emocji. Aby zostać pisarzem, trzeba angażować się emocjonalnie, odczuwać intensywniej i głębiej niż przeciętny człowiek. Pisanie rodzi się przecież z uczuć.

Po drugie: niezależność

Cechę tę należy rozumieć przede wszystkim jako niezależność intelektualną, czyli, jak to zgrabnie ujął Dwight V. Swain, „umiejętność swobodnej włóczęgi po bezdrożach umysłu.” Osoby niezależne intelektualnie wykorzystują zdobytą wiedzę w celu wypracowania własnego, oryginalnego pomysłu. Nie ulegają naciskom. Kierują się wewnętrznymi standardami i osobiście ustalonymi celami. Chętnie i często podważają istniejące normy i kwestionują powszechnie wyznawane wartości. Osoba twórcza powinna być niezależna, bo przecież, jak mawia Dwight V. Swain: „w pisaniu najważniejsza jest odwaga.”

Po trzecie: wytrwałość

Jeśli jesteś otwarty i niezależny, ale brakuje Ci wytrwałości, Twoje miejsce w panteonie twórców jest wątpliwe.  Pisanie wydaje się być czynnością kameralną i mało stresującą, jednak trwanie przy zamiarze stworzenia powieści wymaga pokonania wielu przeszkód. Trzeba przede wszystkim spędzać za biurkiem długie godziny. Niektórzy pisarze pracują nad swoimi powieściami kilka czy kilkanaście lat, „zużywając” przy tym wszystkie dostępne zasoby czasu i energii.

Wytrwałość potrzebna jest także po to, by przekonać innych ludzi do wartości swojego dzieła. Początkujący autorzy  wiedzą, ile trzeba mieć samozaparcia, by bombardować wydawnictwa swoimi tekstami czasami bezskutecznie przez kilka lat. Pisarz musi być gotowy na to, by wielokrotnie podejmować ten sam temat i „nękać innych” swymi pomysłami. Psychologowie podkreślają, że w osiągnięciu sukcesu w dziedzinie twórczej pomagają takie mechanizmy jak: stabilność emocjonalna, brak lęku, zdolność do przezwyciężania porażek oraz wysoka samoocena.

Otwartość, niezależność i wytrwałość to z pewnością nie jedyne cechy charakteru przyszłego pisarza, jednak z pewnością pomagają one unieść ciężar pisarskiej pracy i pozwalają czerpać z niej satysfakcję.

Źródła: E. Nęcka, Psychologia twórczości, Gdańsk 2001

Przeczytaj także:

Czym jest natchnienie

Chcesz zostać pisarzem? Na co czekasz?

Chcesz osiągnąć sukces? Przestań marzyć o sławie.

Jak przeobrazić inspirację w pomysł na powieść

Twórcze myślenie w zielonym kapeluszu

Nie wierzysz, że potrafisz pisać? Pokonaj Wewnętrznego Krytyka

Potrafisz napisać coś wyjątkowego. Uwierz w to!

Jak pokonać pisarską blokadę

Odnalazłeś już swój pisarski głos? Sprawdź to.