początkujący pisarze często nie przywiązują wagi do miejsc, w których umieszczają swoich bohaterów. Jest to zwykle jakieś miejsce X, w którym ulice nie mają swoich nazw, klatki schodowe niczym nie pachną, domy nie rzucają cienia, a sklepy, apteki, kościoły jakby nie istniały. A to właśnie miejsce akcji decyduje często o niezapomnianym klimacie powieści. Jak opisywać miejsca?

Możesz upierać się, że w Twojej powieści ważne jest życie wewnętrzne bohatera, a nie otaczające go krajobrazy. Ale zastanów się, co przychodzi Ci jako pierwsze na myśl, gdy mówisz o swojej ukochanej powieści? Czy nie jest to miejsce akcji, w którym czujesz się tak, jakbyś je dobrze znał? Czy nie czyta się tych samych powieści ponownie właśnie po to, by przenieść się „w stare kąty”?

Miejsce, w którym ktoś żyje, w jakiś sposób determinuje jego los. Jeśli umiejętnie opiszesz rytm i charakter miejsca, w którym żyją bohaterowie, tym lepiej opiszesz ich samych. Jeśli natomiast zrezygnujesz z opisu miejsca, nie dasz czytelnikowi szansy, by poczuł się w świecie Twojej powieści jak u siebie.

Niezależnie od tego, czy umieścisz miejsce akcji w Twoim rodzinnym mieście czy na dalekiej Alasce, czytelnik musi odnieść wrażenie, że to miejsce jest w jakiś sposób bliskie bohaterom, że jest kawałkiem ich życia. Oznacza to, że do opisu miejsca musisz się dobrze przygotować.

Nawet jeśli zamierzasz usytuować akcję Twojej powieści w rodzinnej miejscowości, wybierz się z aparatem fotograficznym do miejsc, którym chcesz poświęcić więcej uwagi. Powstałe w ten sposób zdjęcia potraktuj jako dokumentację. Z pewnością dostrzeżesz wiele ciekawych szczegółów, na które wcześniej nie zwracałeś uwagi. Pamiętaj jednak, że piszesz powieść a nie pracę naukową, nie musisz być specjalnie wierny rzeczywistości, możesz ją zmienić.

Opisom miejsc sprzyja zwykle dystans czasowy. We wspomnieniach wrażenia zmysłowe nabierają innych kształtów. Jesteśmy skłonni idealizować miejsca, które opuściliśmy na zawsze. Pozostają nam skrawki wspomnień, z których stworzyć można piękną, choć nieco sentymentalną wizję. Dobrze jest na początku spisać swoje wspomnienia, a następnie skonfrontować je z rzeczywistością (raz jeszcze odwiedzić dawno nie widziane miejsce). W ten sposób można się przekonać, co wyolbrzymialiśmy, a czego nie dostrzegliśmy. To dobry materiał na ciekawy opis miejsca akcji.

Jeśli natomiast zamierzasz umieścić miejsce akcji na drugim końcu świata, to tym sumienniej musisz się przygotować. To wymagające zdanie, które powinno być poprzedzone wieloma lekturami, częstymi wizytami w bibliotece, długim surfowaniem w Internecie. Czytelnik nie musi znać topografii miejsca, do którego go zaprosiłeś, ale ty powinieneś mieć przed oczyma mapę i w odpowiednim momencie dozować wybrane informacje.

Skoro wybrane przez Ciebie miejsce ma być częścią życia bohaterów, to jego opis musi przewijać się często. Nie możesz na pierwszych dwóch stronach powieści poinformować czytelnika o specyfice miejsca akcji i czuć się „rozgrzeszonym”. Miejsce akcji należy opisywać z różnych perspektyw, o różnych porach dnia i nocy itd. Czytelnik powinien odnieść wrażenie, że któryś z bohaterów wraz z nim to miejsce obserwuje.

Inną lubianą przez czytelników strategią jest opisywanie miejsca z perspektywy turysty. Taka perspektywa pozwala czytelnikowi poczuć się, jakby zwiedzał nieznane miejsca. Bohater-turysta poznaje, podziwia, próbuje zrozumieć, czuje się trochę obco itd. Przy zastosowaniu tego typu strategii, opisowi można poświęcić więcej miejsca.

Przeczytaj także:

Obrazowe rzeczowniki

Dynamiczne czasowniki

Pisarska paleta barw

Pokazuj, nie opisuj

Zdania lewostronne

Długie zdania

Jak pisać wnętrza

Jak opisać nastrój

Mapa myśli w warsztacie pisarza

Jak tworzyć metafory

Mistrzowie słowa vs. mistrzowie fabuły

Jak dopracować tekst