wielu pisarzy uważa dopracowywanie za najtrudniejszy etap pracy nad tekstem. Edytor tekstu daje nam wprawdzie wrażenie, że napisany tekst od razu wygląda profesjonalnie, jakby był gotowy do druku. Niestety, jest to wrażenie złudne. Program komputerowy poprawi błędy ortograficzne, ale o stylistykę musisz zadbać sam. Jak sprawić, by tekst dobrze się czytało?

Na co zwracać uwagę podczas dopracowywania i jak to poprawić?

  • Czasowniki mieć i być sprawiają, że zdania wydają się nudne, należy je więc zastąpić innymi wyrazami.
  • Rzeczowniki odczasownikowe (np. pisanie, czytanie) odbierają tekstowi dynamikę, dlatego należy zastąpić je odpowiadającymi im czasownikami.
  • Łańcuchy rzeczowników wynikające z nadużywania dopełniacza, np. sposoby wzbudzania zainteresowania widza należy zastąpić zdaniem podrzędnie złożonym lub równoważnikiem zdania, np. jak wzbudzić zainteresowanie widza.
  • Łańcuchy przymiotników spowalniają tempo czytania, np. Była otwartą, spontaniczną, gadatliwą osobą. W zupełności wystarczy wybrać jeden z przymiotników.
  • Przysłówki osłabiają czasami znaczenie poprzedzających je czasowników, np. szepnął cicho – w takim wypadku należy je usunąć.
  • Zaimki osobowe (np. on, jego, jej) pozwalają na unikanie powtórzeń, ale nie należy ich nadużywać, gdyż zaciemniają sens zdania. Jeśli tak się dzieje, najlepiej rozbić zdanie na kilka krótszych zdań.
  • Zdania o podobnej konstrukcji sprawiają, że tekst staje się nużący, dlatego należy je urozmaicić – więcej na ten temat w poście o zdaniach lewostronnych.

Aby dopracowywanie było efektywne, należy ponadto:

  • zostawić tekst „do ostygnięcia”, po napisaniu pierwszej wersji tekstu w ogóle do niego nie zaglądać, by po kilku dniach spojrzeć na niego „na świeżo”.
  • wydrukować sobie tekst przed korektą, gdyż z ekranu czyta się wolniej i mniej uważnie.
  • opracować własny system znaków korektorskich i stosować go konsekwentnie, np. znak zapytania sugeruje niejasności w tekście.
  • być bezlitosnym w kasowaniu, bez zastanowienia usuwać dłużyzny. Delete niech będzie Twoim ulubionym przyciskiem na klawiaturze.
  • pracować nad tekstem jak nad olejnym obrazem: warstwowo (najpierw – surowe ujęcie, po nim bardziej dopracowane, wreszcie – jeszcze doskonalsze), do najbardziej kłopotliwych fragmentów wracać kilkakrotnie, ale z przerwami.
  • czytać sobie własny tekst na głos: ucho jest bardziej wyczulone na niedociągnięcia stylistyczne w tekście. Jeśli tekstu będzie się dobrze słuchało, to będzie się i go dobrze czytało.

Zdjęcie: sxc.hu

Przeczytaj także:

Sekret dobrego stylu – zdania lewostronne

Sekret dobrego stylu – obrazowe czasowniki

Jak pisać długie zdania

Jak zrytmizować prozę

Pisarska paleta barw

Jak budować akapity

Jak unikać pretensjonalności w stylu naukowym

Jak tworzyć wartkie dialogi

Jak opisywać miejsca