czy praca dyplomowa musi być napisana stylem zawiłym i trudnym do zrozumienia. Nic bardziej błędnego. Owszem, styl naukowy rządzi się swoimi prawami, ale pracę dyplomową można napisać w sposób wartki i interesujący. Aby to osiągnąć, należy unikać pretensjonalności stylu. Jak pisać przystępnie, a nie pretensjonalnie?

Prace dyplomowe często grzeszą pretensjonalnością i rozwlekłością, co objawia się w dużej liczbie zbędnych zapożyczeń, a przede wszystkim sformułowań jakby żywcem zaczerpniętych z języka urzędowego. Walery Pisarek określa takie zwroty mianem „napuszonych” i „koturnowych”.

Poniżej prezentuję przykłady takich wyrażeń, które często pojawiają się w pracach dyplomowych, a które piętnuje w swej książce Słowa między ludźmi Walery Pisarek.

Sygnałem rozwlekłości stylu jest nadużywanie czasowników, takich jak:

  • dysponować, np. dysponować wiedzą, lepiej napisać: mieć wiedzę
  • posiadać, np. posiadać znaczenie, lepiej napisać: mieć znaczenie
  • stanowić, np. stanowiło problem, lepiej napisać: było problemem
  • dokonać , np. dokonać wyboru, lepiej: wybrać
  • nastąpić, np. nastąpiło ograniczenie władzy, lepiej: ograniczono władzę
  • stworzyć, np. stworzyć możliwości, lepiej: umożliwić
  • udzielać, np. udzielać odpowiedzi, lepiej: odpowiedzieć
  • ulec, np. ulec poprawie, lepiej: poprawić
  • wywrzeć, np. wywrzeć wpływ, lepiej: wpłynąć

Równie często w pracach dyplomowych spotyka się dwa słowa tam, gdzie jeden wyraz mógłby oddać sens z równą precyzją, a jednocześnie bardziej dynamicznie. Oto garść przykładów:

  • fakt, np.  fakt rozpoczęcia, lepiej: rozpoczęcie
  • proces, np. proces zmiany, lepiej: zmiana
  • zjawisko, np. zjawisko determinizmu medialnego, lepiej: determinizm medialny
  • problem, np. problem bezrobocia, lepiej: bezrobocie
  • kwestia, np. kwestia wyłudzania, lepiej: wyłudzanie
  • zagadnienie, np. zagadnienie stosunków narodowych, lepiej: stosunki międzynarodowe
  • sprawa, np. sprawa złego zachowania, lepiej: złe zachowanie
  • obszar, np. na obszarze nauk humanistycznych, lepiej: w naukach humanistycznych
  • natura, np. sprawa natury osobistej, lepiej: sprawa osobista
  • charakter, np. zajęcia o charakterze terapeutycznym, lepiej: zajęcia terapeutyczne
  • sfera, np. w sferze gospodarki, lepiej: w gospodarce
  • zakres, np. w zakresie nauczania, lepiej: w nauczaniu
  • okres, np. w tym okresie czasu, lepiej: w tym czasie
  • sposób, np. w sposób wulgarny, lepiej: wulgarnie
  • cel, np. w celu  uzyskania wizy, lepiej: aby uzyskać wizę

Przytoczone tu pretensjonalne wyrażenia są w większości poprawne i czasami nie sposób ich uniknąć. Niepotrzebnie jednak utrudniają zrozumienie tekstu i sprawiają, że wydaje się on nudny i rozwlekły. Dlatego, kiedy to tylko możliwe, należy ich unikać, a przynajmniej – nie nadużywać.

Źródło: Walery Pisarek, Słowa między ludźmi, TRIO, 2004.

Więcej na temat pisania przystępnym stylem naukowym w książce Kreatywna praca dyplomowa. Jak napisać fascynujący tekst naukowy.

Przeczytaj także:

Jak pokonać pisarską blokadę

Jak stworzyć tezę pracy dyplomowej

Jak budować akapity

Argumentowanie w tekście naukowym

Jak dopracować tekst

Jak stworzyć plan pracy dyplomowej

Jak sformułować temat pracy dyplomowej

Czytanie SQ3R

Zotero – narzędzie porządkujące zasoby internetowe

Jak korzystać z wolnych zasobów internetowych

Biblioteki cyfrowe pomocą w pisaniu pracy dyplomowej