dlaczego niektóre teksty czyta się dobrze, a przez niektóre przebrnąć można jedynie z największym trudem? Choć mogłoby się wydawać, że sekretem dobrego stylu jest barwne słownictwo, to tak naprawdę decydujące jest budowa zdań. Jak budować zdania, które zainteresują czytelnika?

Przeważnie buduje się zdania w oparciu o sprawdzony, ale i zużyty schemat:

podmiot + orzeczenie + okolicznik/dopełnienie + kropka/przecinek + wskaźnik zespolenia (np. spójnik) + podmiot + orzeczenie + dopełnienie/okolicznik itd.

Tego typu zdanie określa się jako prawostronne (ang. right-handed sentences), ponieważ cały główny ciężar treści przeniesiony jest na stronę prawą. Zdania tego typu są wprawdzie poprawne, ale i niezawodne w…. usypianiu czytelnika.

Jak można uchronić tekst przed monotonią? Tak często jak to możliwe, przenosić punkt ciężkości na lewą stronę, a więc budować zdania lewostronne (oryginalna nazwa to left-handed sentences).

Oto przykład zdania prawostronnego:

Rozmyślał nad swoim życiem, kołysząc się na tylnym siedzeniu powozu i przyglądając się mijanym przechodniom, którzy w to niedzielne popołudnie spacerowali nadmorskim bulwarem.

A to jego lewostronny odpowiednik:

Kołysząc się na tylnym siedzeniu powozu i przyglądając się mijanym przechodniom, którzy w to niedzielne popołudnie spacerowali nadmorskim bulwarem, rozmyślał nad swoim życiem.

Zdania lewostronne mają większy potencjał stylistyczny, urozmaicają składnię, ale nie należy ich nadużywać, by nie popaść w monotonię i manierę. W każdym razie, dobrze napisany tekst zawiera zwykle więcej zdań lewostronnych niż prawostronnych. Warto też od czasu do czasu przetykać zdania złożone zdaniami pojedynczymi, które pozwalają one czytelnikowi „odpocząć” od trudniejszych w odbiorze treści. Należy natomiast unikać zdań szkatułkowych o zbyt skomplikowanej budowie, gdyż utrudniają one lekturę.

Przeczytaj także:

Jak dopracować tekst

Jak zrytmizować prozę

Jak pisać długie zdania

Obrazowe rzeczowniki

Dynamiczne czasowniki

Dlaczego cyfra trzy jest magiczna i jak to wykorzystać w literaturze